Το αυτοκόλλητο επίθεμα ινσουλίνης για δόσεις γεύματος

Μια συσκευή-επίθεμα για τη χορήγηση δόσης ινσουλίνης όταν χρειάζεται είναι μια μικρή αντλία μίας χρήσης που κολλάει απευθείας στο δέρμα [1]. Αυτή η αντλία περιέχει μια δεξαμενή με ινσουλίνη ταχείας δράσης και μια λεπτή κάνουλα [2]. Δεν έχει σωληνάκι ορατό εξωτερικά ούτε οθόνη.

Ο ρόλος αυτού του τύπου αντλίας είναι να αντικαταστήσει τις ενέσεις ινσουλίνης στα γεύματα και τις διορθωτικές [1]. Αφού γεμίσεις την αντλία με ινσουλίνη, την τοποθετείς στο δέρμα και την ενεργοποιείς. Στη συνέχεια μπορείς να δώσεις στον εαυτό σου μια δόση ινσουλίνης πατώντας δύο κουμπιά στο σώμα της συσκευής [2]. Έτσι, μία μόνο συσκευή καλύπτει την ινσουλίνη που χρειάζεται για τα γεύματα έως και τέσσερις ημέρες (96 ώρες) [1].

Η βασική διαφορά από μια συνηθισμένη αντλία είναι ότι αυτή η συσκευή χορηγεί μόνο δόσεις. Μια συνηθισμένη αντλία στέλνει ινσουλίνη ημισυνεχώς (κάθε λίγα λεπτά), μέσω των βασικών ρυθμών που έχουν προγραμματιστεί σε αυτήν, και προσθέτει δόσεις για τα γεύματα και τις διορθώσεις όταν χρειάζεται [3]. Η συσκευή-επίθεμα δόσεων δεν εξασφαλίζει καμία ροή βασικής ινσουλίνης και μένει ανενεργή ανάμεσα στα πατήματα [1]. Η δεύτερη διαφορά αφορά τα χειριστήρια.

Μια συνηθισμένη αντλία έχει μπαταρία, που κινεί έναν μικρό κινητήρα ο οποίος σπρώχνει ένα έμβολο. Έχει γενικά οθόνη και ρυθμίσεις που αποφασίζεις μαζί με την ιατρική σου ομάδα [4]. Η συσκευή-επίθεμα δόσεων λειτουργεί καθαρά μηχανικά, χωρίς μπαταρία και χωρίς κανέναν προηγούμενο προγραμματισμό [1]. Δίνεις τη δόση ινσουλίνης πατώντας απευθείας πάνω στην αντλία, και το μέγεθός της καθορίζεται από τον κατασκευαστή [2]. Υπάρχουν επίσης αντλίες-επιθέματα που χορηγούν σταθερό βασικό ρυθμό, με τη δυνατότητα να δίνεις και χειροκίνητη δόση. Αυτές ανήκουν σε άλλη κατηγορία, εκείνη των αντλιών-επιθεμάτων για βασική ινσουλίνη.

Η συσκευή είναι χρήσιμη κυρίως αν έχεις διαβήτη τύπου 2, κάνεις ήδη καθημερινή ένεση βασικής ινσουλίνης και επιπλέον χρειάζεσαι ινσουλίνη στα γεύματα [5]. Μια αντλία αφιερωμένη μόνο στις δόσεις μπορεί να σε βοηθήσει να καλύψεις τις δόσεις των γευμάτων χωρίς άλλα τρυπήματα με πένα [2]. Η καθημερινή ένεση βασικής ινσουλίνης παραμένει όμως απαραίτητη [5]. Η εγκεκριμένη ένδειξη δεν περιορίζεται στον διαβήτη τύπου 2. Καλύπτει ενήλικες με διαβήτη που χρειάζονται ινσουλίνη στα γεύματα ή διορθωτικές δόσεις, όποιος κι αν είναι ο τύπος του διαβήτη.

Ταιριάζει επίσης στις εξής καταστάσεις:

• σου είναι δύσκολο να κάνεις ένεση μπροστά σε άλλους [1];
• παραλείπεις συχνά τη δόση του μεσημεριανού [2];
• θέλεις μια απλή θεραπεία, χωρίς μια τεχνολογία που μαθαίνεται δυσκολότερα [4].

Χρειάζεται ωστόσο να βλέπεις καλά (τα γυαλιά αρκούν), να μπορείς να γεμίσεις τη δεξαμενή και να συνεχίσεις να μετράς τη γλυκόζη αίματός σου. Την απόφαση να χρησιμοποιήσεις αυτόν τον τύπο αντλίας μπορείς να την πάρεις μαζί με την ιατρική σου ομάδα [3].

Όχι, η συσκευή δεν έχει λειτουργία βασικής ινσουλίνης. Η συσκευή-επίθεμα δόσεων χορηγεί ινσουλίνη μόνο κατ' απαίτηση, δηλαδή μόνο όταν πατάς τα κουμπιά. Ανάμεσα στα πατήματα δεν στέλνει τίποτα, οπότε δεν καλύπτει αυτόματα τη βασική σου ανάγκη [1].

Η βασική ινσουλίνη παραμένει καλυμμένη από την καθημερινή ένεση ινσουλίνης μακράς δράσης [5]. Οι δύο αλληλοσυμπληρώνονται: η ινσουλίνη μακράς δράσης δουλεύει ανάμεσα στα γεύματα και τη νύχτα, ενώ η συσκευή δόσεων παρεμβαίνει στα γεύματα. Υπάρχουν επίσης αντλίες-επιθέματα που χορηγούν σταθερή ροή βασικής ινσουλίνης, εκείνες όμως ανήκουν σε άλλη κατηγορία [6].

Η δόση ενεργοποιείται πατώντας ταυτόχρονα δύο κουμπιά στις άκρες της συσκευής [2]. Τα πιέζεις πλήρως, μέχρι κάτω, ανάμεσα στα δάχτυλά σου, μέχρι να ακούσεις και να νιώσεις ένα κλικ. Αυτό το κλικ επιβεβαιώνει ότι χορηγήθηκε η τυπική δόση, που έχει οριστεί από τον κατασκευαστή [7].

Πρέπει να πατάς και τα δύο κουμπιά γιατί έτσι αποφεύγονται δόσεις που δίνονται κατά λάθος, από την τριβή των ρούχων ή από ένα τυχαίο πάτημα [7]. Για μεγαλύτερη δόση επαναλαμβάνεις το πάτημα και μετράς τα κλικ. Μπορείς να το κάνεις διακριτικά, χωρίς να βγάλεις τη συσκευή από κάτω από τα ρούχα σου [1].

Στον διαβήτη τύπου 2 το σώμα αποκρίνεται πιο ασθενικά στην ινσουλίνη, και οι δόσεις που χρειάζονται είναι γενικά μεγαλύτερες [8]. Μια πένα με βήματα 0,5 μονάδας ή μια συνηθισμένη αντλία επιτρέπει δόσεις σε κλάσματα μονάδας. Στον διαβήτη τύπου 2 όμως μια τόσο λεπτή ρύθμιση γενικά δεν αλλάζει τη συμπεριφορά της γλυκόζης αίματος, οπότε το βήμα με το οποίο αυξάνεται ή μειώνεται η δόση του γεύματος μπορεί να είναι μεγαλύτερο. Μια αντλία σχεδιασμένη μόνο για δόσεις έχει γενικά ρυθμισμένη χορήγηση δύο μονάδων σε κάθε κλικ, κάτι που είναι αρκετά ακριβές για τον διαβήτη τύπου 2 [7]. Στον διαβήτη τύπου 1 χρειάζεται πολύ πιο λεπτή ρύθμιση, την οποία αυτή η συσκευή δεν μπορεί να προσφέρει. Παρ' όλα αυτά, η αντλία-επίθεμα δόσεων δεν απαγορεύεται σε αυτή την περίπτωση. Ο κατασκευαστής την ενδείκνυται και για ενήλικες με διαβήτη τύπου 1 που κάνουν χωριστά βασική ινσουλίνη [4].

Στον διαβήτη τύπου 2 διατηρείται γενικά κάποια δική σου έκκριση ινσουλίνης, που μπορεί εν μέρει να καλύψει την ανάγκη σε βασική ινσουλίνη. Η βασική ινσουλίνη έρχεται χωριστά, από την ένεση, οπότε αν η συσκευή ξεκολλήσει ή αδειάσει θα έχεις ακόμη την κάλυψη που δίνει η βασική ινσουλίνη. Έτσι, ο κίνδυνος να αρχίσεις να παράγεις κετονοσώματα είναι πολύ μικρότερος σε σύγκριση με μια κλασική αντλία που χρησιμοποιείται στον διαβήτη τύπου 1 [9]. Αυτή η κάλυψη αφορά όμως μόνο τη βασική ινσουλίνη, οπότε μια ξεκολλημένη ή άδεια συσκευή αφήνει τα γεύματα χωρίς ινσουλίνη και η γλυκόζη ανεβαίνει. Η συσκευή δεν έχει οθόνη και δεν δίνει συναγερμούς, οπότε εσύ είσαι αυτός που την ελέγχει: αν το επίθεμα έχει ξεκολλήσει από το δέρμα ή αν η γλυκόζη αίματός σου μένει υψηλή μετά από ένα γεύμα, αντικατάστησε τη συσκευή. Μέχρι τότε, δώσε τη δόση του γεύματος με την πένα ένεσης. Αν εμφανιστούν εμετοί, δυσκολία στην αναπνοή ή υπνηλία, πήγαινε αμέσως στα επείγοντα.

Με κάθε πλήρες πάτημα των δύο κουμπιών η συσκευή απελευθερώνει δύο μονάδες ινσουλίνης [7]. Για έξι μονάδες πατάς τρεις φορές, και για δέκα μονάδες πατάς πέντε φορές [2]. Μετράς ανά δύο, κάτι που κάνει τους υπολογισμούς αρκετά εύκολους.

Μια γεμάτη δεξαμενή χωράει έως 200 μονάδες, ποσότητα που καλύπτει τα γεύματα για αρκετές ημέρες (έως 96 ώρες) [2]. Πριν από την πρώτη δόση την προετοιμάζεις, δηλαδή πατάς λίγες φορές (δες τις οδηγίες του κατασκευαστή), για να γεμίσει η κάνουλα με ινσουλίνη [7]. Οι δόσεις σου ορίζονται σε ζυγούς αριθμούς, γιατί το ελάχιστο βήμα είναι δύο μονάδες.

Όχι. Η συσκευή δεν έχει υπολογιστή δόσης και στην πραγματικότητα δεν έχει τίποτα ηλεκτρονικό μέσα της [4]. Η αντλία δόσεων δεν ξέρει πόσο έχεις φάει και δεν ξέρει την τιμή της γλυκόζης αίματός σου, οπότε ο καθορισμός της δόσης ινσουλίνης είναι αυστηρά δική σου ευθύνη [1]. Υπογλυκαιμία σημαίνει γλυκόζη κάτω από 70 mg/dL (3,9 mmol/L): παίρνεις 15 g υδατανθράκων ταχείας δράσης και επαναλαμβάνεις τη μέτρηση μετά από 15 λεπτά. Τα πλήρη βήματα βρίσκονται στις σελίδες για το τι είναι η υπογλυκαιμία και για το πώς αντιμετωπίζεται.

Οι δόσεις για κάθε γεύμα ορίζονται γενικά με την ιατρική σου ομάδα, ως σταθερός αριθμός πατημάτων για διάφορες καταστάσεις. Στη συνέχεια τις προσαρμόζεις ανάλογα με τη γλυκόζη αίματός σου και την ποσότητα υδατανθράκων που έφαγες [5]. Η συσκευή δεν καταγράφει τις δόσεις σου, οπότε είναι χρήσιμο να σημειώνεις τον αριθμό των κλικ.

Ναι, η αντλία δόσεων δημιουργήθηκε ακριβώς γι' αυτόν τον συνδυασμό [5]. Κάνεις την καθημερινή ένεση βασικής ινσουλίνης όπως συνήθως, και η συσκευή αναλαμβάνει τις δόσεις των γευμάτων. Οι δύο θεραπείες αλληλοσυμπληρώνονται: η ινσουλίνη μακράς δράσης δουλεύει ανάμεσα στα γεύματα και τη νύχτα, ενώ η συσκευή καλύπτει τα γεύματα. Οι δράσεις τους αθροίζονται με τον χρόνο, οπότε οι δόσεις ορίζονται μαζί με την ιατρική σου ομάδα.

Στην πράξη αυτή η προσέγγιση μειώνει πολύ τον αριθμό των τρυπημάτων. Θα έχεις μία ένεση την ημέρα για τη βασική ινσουλίνη και μία μόνο τοποθέτηση κάθε λίγες ημέρες για τη συσκευή [2]. Η ιατρική σου ομάδα ορίζει τις δόσεις για καθεμία από αυτές, και μπορείς μετά να τις προσαρμόζεις χωριστά, ανάλογα με τις μετρήσεις της γλυκόζης αίματός σου [10].

Ναι, είναι πολύ πιο απλή. Δεν υπάρχουν βασικοί ρυθμοί να προγραμματίσεις, μενού να διατρέξεις, μπαταρία να φορτίσεις ή συναγερμοί να ερμηνεύσεις [4]. Αυτό που πρέπει να μάθεις είναι ουσιαστικά να τη γεμίζεις με ινσουλίνη και να πατάς τα κουμπιά [1].

Η απλότητα έχει όμως και ένα τίμημα:

• δεν έχεις λεπτή ρύθμιση των δόσεων [7];
• δεν παίρνεις βασική ινσουλίνη από τη συσκευή [1];
• δεν έχεις υπολογιστή δόσης [4];
• δεν μπορείς να κατεβάσεις τα δεδομένα για τα ιατρικά σου ραντεβού.

Μια πλήρης αντλία σου δίνει πολύ περισσότερο έλεγχο, σου ζητά όμως και περισσότερη προσοχή για να μάθεις να τη χρησιμοποιείς [11].