Czym jest sensor glukozy i jak działa CGM

Sensor glukozy to małe urządzenie medyczne, które nosisz bezpośrednio na ciele i które automatycznie szacuje Twoją glukozę, w dzień i w nocy. Zakłada się go zwykle z tyłu ramienia albo na brzuchu. Ma bardzo cienkie, elastyczne włókno, które pozostaje pod skórą, a reszta urządzenia znajduje się na wierzchu, utrzymywana przez plaster mocujący. W niektórych modelach sensor w całości znajduje się pod skórą i zakłada go lekarz [1].

Główną zaletą jest to, że po założeniu działa automatycznie, bez żadnych czynności z Twojej strony potrzebnych do uzyskania szacowanych wartości glukozy. Sensor jest tylko jednym elementem systemu. System obejmuje też część przesyłającą dane oraz urządzenie, na którym widzisz wyniki: telefon, dedykowany czytnik albo pompę insulinową. W ten sposób pomiar glukozy staje się procesem ciągłym, który toczy się sam, zamiast czynnością powtarzaną ręcznie [2].

Sensor glukozy mierzy stężenie glukozy w płynie tkankowym, czyli w cienkiej warstwie płynu otaczającej komórki pod skórą. Nie mierzy glukozy wprost z krwi. Glukoza w płynie tkankowym bardzo blisko podąża jednak za glikemią, więc sensor potrafi dać dobry obraz Twoich wartości [3]. Bywają chwile, w których wartość na sensorze i ta we krwi mogą się różnić, zwłaszcza gdy glukoza szybko rośnie albo spada [3].

Wynik pokazywany jest w mg/dl (miligramach na decylitr) albo w mmol/l (milimolach na litr), czyli w dwóch różnych jednostkach dla tej samej wartości, a urządzenie pokazuje go w jednostce wybranej przy konfiguracji. Na przykład ten sam poziom glukozy zapisuje się jako 180 mg/dl albo jako 10,0 mmol/l. Wartość 70 mg/dl (3,9 mmol/l) to próg, poniżej którego glukozę uznaje się za niską (hipoglikemia). Dzięki temu szybko widzisz, czy jesteś w bezpiecznym zakresie, czy glukoza jest za wysoka albo za niska.

Ciągłe monitorowanie glukozy to metoda, w której Twoja glukoza jest śledzona automatycznie, bez przerwy, w dzień i w nocy [2]. Sensor zapisuje wartość co minutę albo co kilka minut, co daje setki pomiarów w ciągu jednej doby. Zamiast poznawać jedną liczbę w danej chwili (glukometrem), otrzymujesz ciągły strumień wartości. Strumień ten pokazuje zarówno, gdzie glukoza jest teraz, jak i dokąd zmierza [4].

Taki sposób śledzenia bardzo zmniejsza potrzebę mierzenia glukozy z nakłucia palca, ale nie usuwa jej całkowicie: nakłucie palca pozostaje przydatne w pewnych sytuacjach, na przykład wtedy, gdy chcesz potwierdzić wartość. Sensory można ustawić tak, by uruchamiały alarmy, gdy glukoza spada albo rośnie za bardzo, co pomaga zwłaszcza w wykrywaniu hipoglikemii, także w nocy [5]. Celem takiego monitorowania jest danie Ci pełnego obrazu glukozy, żebyś mógł na co dzień podejmować lepsze decyzje.

Progi, przy których odzywają się alarmy, ustala się razem z zespołem leczącym. Gdy zadziała alarm niskiej glukozy, potwierdź wartość, a jeśli jest poniżej 70 mg/dl (3,9 mmol/l), zjedz 15 g węglowodanów i sprawdź glukozę ponownie po 15 minutach. Jeśli alarmy odzywają się dzień po dniu albo glukoza nie wraca do góry po korekcie, powiedz o tym zespołowi leczącemu. Jeśli pojawią się wymioty, duszność albo senność, jedź od razu na oddział ratunkowy.

Główna różnica sprowadza się do sposobu pomiaru. Glukometr pokazuje glukozę z kropli krwi uzyskanej przez nakłucie palca, w jednej chwili. Za każdym razem, gdy chcesz nową wartość, musisz nakłuć palec ponownie. Sensor glukozy mierzy glukozę w płynie tkankowym automatycznie i w sposób ciągły, setki razy dziennie. Poza tym pokazuje, czy glukoza rośnie, spada, czy utrzymuje się na stałym poziomie [2].

Przydatne jest porównanie zdjęcia z filmem. Glukometr daje pojedynczy obraz, a sensor pokazuje cały przebieg glukozy w ciągu dnia i nocy. Obie metody są poprawne i przydatne, a sensor nie usuwa całkowicie glukometru. W pewnych sytuacjach warto potwierdzić wynik nakłuciem palca, na przykład wtedy, gdy objawy nie zgadzają się z wartością pokazywaną przez sensor. Dlatego warto zawsze mieć glukometr pod ręką, jak pokazuje rysunek poniżej.