Επικουρικοί και μη επικουρικοί αισθητήρες CGM

Ο επικουρικός αισθητήρας είναι αισθητήρας συνεχούς καταγραφής γλυκόζης (CGM) που λειτουργεί ως πρόσθετο βοήθημα, όχι ως αντικατάσταση του μετρητή. Η ένδειξή του σου δείχνει την εκτιμώμενη τιμή γλυκόζης και την κατεύθυνση προς την οποία κινείται. Πριν όμως από μια θεραπευτική απόφαση πρέπει να βασιστείς στην τιμή που μετρήθηκε με τον μετρητή [1]. Αυτό ισχύει, για παράδειγμα, για τη δόση ινσουλίνης ή για την αντιμετώπιση μιας υπογλυκαιμίας. Η ίδια η λέξη «επικουρικός» σημαίνει «βοηθητικός»: ο αισθητήρας συμπληρώνει τον μετρητή, χωρίς να παίρνει τη θέση του.

Η απαίτηση αυτή προέρχεται από τον τρόπο κατασκευής των παλαιότερων αισθητήρων. Η πραγματική τους ακρίβεια ήταν μικρότερη, ιδίως σε πολύ χαμηλές ή πολύ υψηλές τιμές, ακριβώς εκεί όπου οι αποφάσεις μετράνε περισσότερο [2]. Γι' αυτό ο κατασκευαστής απαιτούσε επιβεβαίωση με τσίμπημα στο δάχτυλο για κάθε σημαντική ενέργεια, και ο αισθητήρας παρέμενε χρήσιμος κυρίως για την παρακολούθηση της τάσης της γλυκόζης ανάμεσα στις μετρήσεις.

Ο μη επικουρικός αισθητήρας, που λέγεται και «θεραπευτικός», είναι εγκεκριμένος να χρησιμοποιείται απευθείας για θεραπευτικές αποφάσεις, χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά επιβεβαίωση με τον μετρητή. Μπορείς να βασιστείς στην τιμή που εμφανίζει ο αισθητήρας για να προσαρμόσεις τη δόση ινσουλίνης ή για να διορθώσεις μια υπεργλυκαιμία ή μια υπογλυκαιμία. Η έγκριση αυτή αναφέρεται ρητά στο φύλλο οδηγιών [1].

Ένας αισθητήρας λαμβάνει αυτή την έγκριση επειδή η ακρίβειά του αξιολογήθηκε σωστά και θεωρήθηκε επαρκής από τους ρυθμιστικούς οργανισμούς. Κάθε αισθητήρας μπορεί να φαίνεται πολύ ακριβής στις δοκιμές που κάνει ο κατασκευαστής. Τα πράγματα αλλάζουν ωστόσο όταν απαιτούνται τυποποιημένα, ακαδημαϊκά δεδομένα. Γι' αυτό μόνο ορισμένοι αισθητήρες παίρνουν έγκριση ως μη επικουρική συσκευή, όπως δείχνει η παρακάτω εικόνα [3] [4].

Σημαίνει ότι ένας ρυθμιστικός οργανισμός (για παράδειγμα ο FDA στις Ηνωμένες Πολιτείες ή ο EMA στην Ευρωπαϊκή Ένωση) εξέτασε τον αισθητήρα και επιβεβαίωσε ότι οι τιμές του είναι αρκετά ακριβείς. Πάνω τους μπορείς να στηρίξεις τη δοσολογία της ινσουλίνης σου και τις άλλες αποφάσεις σου, χωρίς επιβεβαίωση με τσίμπημα στο δάχτυλο. Στην πράξη, η έγκριση αυτή είναι το ίδιο πράγμα με τους όρους «μη επικουρικός» ή «θεραπευτικός»: η θεραπευτική σου απόφαση μπορεί να στηριχθεί απευθείας σε ό,τι δείχνει ο αισθητήρας [1].

Για να πάρει αυτή την έγκριση, ο αισθητήρας πρέπει να αποδείξει υψηλή ακρίβεια σε όλο το εύρος της γλυκόζης [4]. Οι χαμηλές και οι υψηλές τιμές μετράνε περισσότερο, επειδή εκεί λαμβάνονται οι σημαντικότερες αποφάσεις. Υπάρχει επίσης μια ειδική κατηγορία, ο ολοκληρωμένος αισθητήρας (iCGM), που πληροί ακόμη αυστηρότερα πρότυπα ακρίβειας [2].

Ναι, μπορείς να βασιστείς στην τιμή ενός μη επικουρικού αισθητήρα για να υπολογίσεις τη γευματική σου δόση ινσουλίνης, για να κάνεις διόρθωση σε υψηλή γλυκόζη ή για να αντιμετωπίσεις μια υπογλυκαιμία. Ακριβώς γι' αυτόν τον σκοπό δημιουργήθηκε αυτού του είδους ο αισθητήρας. Σου γλιτώνει τα επαναλαμβανόμενα τσιμπήματα στο δάχτυλο και σου δίνει μια τιμή της οποίας η ακρίβεια έχει ελεγχθεί από τον οργανισμό που ενέκρινε τον αισθητήρα [5].

Υπογλυκαιμία σημαίνει γλυκόζη κάτω από 70 mg/dL (3,9 mmol/L): παίρνεις 15 g ταχέων υδατανθράκων και επανελέγχεις μετά από 15 λεπτά. Τα πλήρη βήματα βρίσκονται στις σελίδες για τι είναι η υπογλυκαιμία και για το πώς αντιμετωπίζεται. Παρ' όλα αυτά, η αντικατάσταση δεν είναι πλήρης. Ακόμη κι όταν χρησιμοποιείς μη επικουρικό αισθητήρα, καλό είναι να έχεις πάντα μετρητή στο χέρι, επειδή παραμένουν λίγες περιπτώσεις όπου η επιβεβαίωση είναι απαραίτητη. Ο αισθητήρας μειώνει πολύ τον αριθμό των τσιμπημάτων στο δάχτυλο, αλλά δεν τον μηδενίζει [1].

Ακόμη κι αν χρησιμοποιείς μη επικουρικό αισθητήρα, υπάρχουν καταστάσεις στις οποίες καλό είναι να μετρήσεις τη γλυκόζη με τον μετρητή. Η συχνότερη είναι όταν τα συμπτώματά σου δεν ταιριάζουν με την τιμή που δείχνει ο αισθητήρας — για παράδειγμα νιώθεις υπογλυκαιμία, αλλά ο αισθητήρας δείχνει φυσιολογική τιμή. Επιβεβαίωσε με τον μετρητή και αφού αντιμετωπίσεις μια υπογλυκαιμία, μέχρι η τιμή να επανέλθει στο φυσιολογικό. Έλεγξε επίσης πριν από δραστηριότητες που ενέχουν κίνδυνο, όπως η οδήγηση [1].

Υπάρχουν επίσης λίγες τεχνικές καταστάσεις: στη διάρκεια της περιόδου προθέρμανσης ενός νέου αισθητήρα, όταν διακόπτεται η μετάδοση ή όταν εμφανίζεται μήνυμα σφάλματος. Ορισμένοι αισθητήρες απαιτούν και βαθμονομήσεις με τον μετρητή, στα διαστήματα που αναφέρει το φύλλο οδηγιών. Με τον μετρητή επιβεβαιώνεις επίσης την πρώτη μέρα χρήσης του αισθητήρα, όταν η ακρίβεια μπορεί να είναι μικρότερη [1].

Η διαφορά δεν είναι ότι ο επικουρικός αισθητήρας θα ήταν επικίνδυνος. Η τεχνολογία του είναι είτε παλαιότερη είτε λιγότερο πετυχημένο αντίγραφο ενός υψηλών επιδόσεων μοντέλου, οπότε η πραγματική του ακρίβεια είναι μικρότερη. Αυτό που μετράει είναι η πραγματική ακρίβεια, όχι εκείνη που δηλώνει ο κατασκευαστής. Ακριβώς γι' αυτό στο φύλλο οδηγιών δεν θα βρεις έγκριση για τη λήψη θεραπευτικής απόφασης. Χρησιμοποίησέ τον σωστά, δηλαδή μέτρα τη γλυκόζη σου με τον μετρητή σε κάθε δόση ινσουλίνης.

Έτσι, ο επικουρικός αισθητήρας παραμένει χρήσιμο και αξιόπιστο εργαλείο για την παρακολούθηση της εξέλιξης της γλυκόζης [2]. Συγκριτικά, ένας μη επικουρικός αισθητήρας σου δίνει μεγαλύτερη άνεση και λιγότερα τσιμπήματα στο δάχτυλο, επειδή η ακρίβειά του αξιολογήθηκε από τους ρυθμιστικούς οργανισμούς και κρίθηκε επαρκής για θεραπευτικές αποφάσεις [4]. Οι κίνδυνοι προκύπτουν αν βασιστείς στην τιμή ενός επικουρικού αισθητήρα για θεραπευτικές αποφάσεις χωρίς να κάνεις κάθε φορά και μέτρηση με τον μετρητή.

Η ασφαλέστερη πηγή είναι το φύλλο οδηγιών, δηλαδή οι οδηγίες χρήσης του αισθητήρα. Αναφέρει σαφώς αν ο αισθητήρας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για θεραπευτικές αποφάσεις χωρίς επιβεβαίωση με τον μετρητή. Μπορείς επίσης να ρωτήσεις την ιατρική σου ομάδα ή τον φαρμακοποιό. Στη σημερινή πράξη, πάρα πολλά σύγχρονα προσωπικά συστήματα είναι μη επικουρικά. Οι πιθανότητες λοιπόν να έχεις θεραπευτικό μοντέλο είναι μεγάλες [1].

Υπάρχουν ωστόσο ορισμένες χώρες όπου η τοπική παραγωγή αισθητήρων στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στο επικουρικό σύστημα. Αν ο αισθητήρας μπορεί να συνδεθεί με σύστημα αυτόματης χορήγησης ινσουλίνης, είναι σχεδόν σίγουρα μη επικουρικός και πιθανώς ολοκληρωμένος. Όταν δεν είσαι σίγουρος, επιβεβαίωσε με την ιατρική σου ομάδα πριν εγκαταλείψεις τα τσιμπήματα στο δάχτυλο [1].